Nicel Anlamı Ne?
Bazen, insan bir kelimeyle karşılaşır ve aklına hiçbir şey gelmez. “Nicel anlamı ne?” diye sorulan bir kelime de tam olarak böyle bir şey olabilir. Şimdi, İzmir’de yaşıyorum ve burada her şeyin biraz “kendi içinde” olduğu bir gerçek. Hava sıcak, insanlar sıcakkanlı ve bazen işler, kendiliğinden bir eğlenceye dönüşüyor. Ama bir de işler biraz daha “derin” olduğunda, akıl devreye giriyor. Nicel anlamı ne? sorusu da bana, işte tam o anları hatırlatıyor. Hadi gelin, bu soruyu biraz mizahi bir şekilde ele alalım!
Nicel Anlamı Ne? Cevap Basit: Sayılabilir Olan Her Şey!
Nicel kelimesi, aslında çok basit bir şey ifade ediyor: Sayılabilen, ölçülebilen bir şey. Bu, her ne kadar ilk başta kafa karıştırıcı gibi gelse de, aslında hayatımızda çok sık karşılaştığımız bir kavram. Örneğin, “5 elma” ya da “10 kitap” gibi. Elma sayısı veya kitap sayısı nicel verilerdir. Sayılabilen, ölçülebilen her şey “nicel” olarak adlandırılır.
Ama burada kafanız karıştıysa, bir saniye durun. Çünkü içimdeki “her şeyi fazla düşünen” tarafım hemen devreye giriyor ve şu soruyu soruyor:
“Peki, bir insanın mutluluğu nicel bir şey midir?”
Evet, bazen işler o kadar derinleşiyor ki! Çünkü mutlu olmak, sayılabilen bir şey değil, değil mi? “Bugün 3. kez mutlu oldum” diyemeyiz. İşte burada nicel kavramı, günlük hayatta tam anlamıyla işimize yaramıyor. Ama biraz sabırlı olun, bunu da açacağım.
Nicel Verileri Günlük Hayatta Görmek
Diyelim ki bir arkadaşınıza, “Bugün kaç kez kahve içtin?” diye sordunuz. O da cevap veriyor:
“Vallahi bugün 4. fincandı. Şu an beynim çakıl taşı gibi.”
İşte bu, tamamen nicel bir açıklamadır. Çünkü sayılabiliyor! Kahve içme sayısını net bir şekilde belirlemiş ve size bir rakam vermiş. Şimdi, eğer aynı arkadaşınıza soruyu farklı bir şekilde sorarsanız, örneğin:
“Bugün kendini nasıl hissediyorsun?”
O zaman işler biraz daha belirsiz hale gelir. “Çok mutlu” ya da “Yorgunum” gibi cevaplar gelir, ama bunlar nicel değil, nitel verilerdir. Buradaki farkı anlatmaya çalışıyorum: Nicel, ölçülüp sayılabilir. Nitel ise biraz daha subjektif, yani kişisel bir algıdır.
Bunu kafamda çözmeye çalışırken, içimdeki “espri yapma” tarafım hemen devreye giriyor ve kendime diyorum:
“Yağmur yağarsa, ‘çok ıslanacağım’ mı diyeceğim? Tabii ki değil. 10 dakikadır yağıyor, 5 damla ıslanmışım gibi bir şey var mı, diyorum.”
Ve işte, yine bir mizah ama bu da içimdeki mantıklı insanı biraz rahatlatıyor.
Nicel Veri ile Nitel Veri Arasındaki Fark
Bunu daha iyi anlamak için kısa bir diyalog yapalım. Diyelim ki iki arkadaş, Ahmet ve Burak, bir gün bir kafede karşılaşıyorlar:
Ahmet: “Bugün nasılsın, Burak?”
Burak: “İyiyim, çok mutlu hissediyorum.”
Ahmet: “Haa, yani nitel bir cevap. Peki, kaç mutlu oldun?”
Burak: “Ne? Kaç mutlu oldum? Ne demek o?”
Ahmet: “Yani, mesela 5 mutlu, 3 kararsız, 2 sinirli gibi. Nicel.”
Burak: “Aa, o zaman ben 2 mutlu, 1 kararsız, 1 ‘çok uykusuz’ sayılırım. Teşekkürler.”
İşte burada, Burak’ın verdiği cevap tamamen nitel, yani duygu ile ilgili bir şey. Ama Ahmet, ona sayılabilen bir şey soruyor, yani nicel. Burada “kaç mutlu oldum” sorusu gerçekten komik olabilir, ama yine de nicel ve nitel arasındaki farkı en iyi şekilde gösteriyor.
Nicel Veri: Sadece Matematik mi?
Daha önce de bahsettiğimiz gibi, nicel veriler sadece sayılarla, ölçümlerle ilgili değil. Yani, mesela yaşınızı söylemek (26 yaşındasınız diyelim) bir nicel veri. Ama, “İyi hissediyorum” demek bir nitel veri. Burada işin içine matematiksel işlem girmiyor. Ancak, sayılarla olan her şey nicel olarak adlandırılır. Şimdi, içimdeki araştırmacı tarafı devreye giriyor ve hemen şunu soruyor:
“E peki, mutluluğu sayısal bir değere dönüştürmek mümkün mü?”
Valla, bu soruya cevap verebilmek için önce 10 çay içmem gerek, sonra bir de meditasyon yapayım.
Sonuç: Nicel Anlamı Anladık, Peki Ya Hayat?
Sonuç olarak, “Nicel anlamı ne?” sorusunun cevabı oldukça basit: Sayılabilen, ölçülebilen her şey. Gerçekten bu kadar basit mi? Evet! Ama hayat, her zaman nicel olamayacak kadar renkli ve nitel. Yani, zaman zaman sayılarla şeyleri ölçmek güzel, ama duygular, düşünceler ve hisler çoğu zaman sayılabilir olmaktan çok daha derin. Zaten bazen bu tür sorular, insanın kafasında fazla karışıklığa da yol açabiliyor.
Ama ne olursa olsun, “Nicel anlamı ne?” sorusunun cevabını bulduğunuzda, gündelik hayatınızda “kaç kahve içtim?” gibi basit sorulara da rahatça yanıt verebilirsiniz. Hadi bakalım, sayıların gücünden faydalanarak gününüzü daha verimli hale getirin!